Legato (z wł. związane, pol. powiązane) to sposób artykulacji w muzyce, w którym kolejne dźwięki łączą się w jednolitą, płynną frazę, bez najmniejszych przerw. Daje to efekt muzycznego „potoku”, w którym trudno jednoznacznie wyodrębnić pojedyncze dźwięki – są one ze sobą stopione w całość.
Przeciwieństwem legato jest staccato (dźwięki krótkie, oddzielone), natomiast artykulacje pośrednie to non-legato i mezzo staccato.
Legato na różnych instrumentach
Choć legato zawsze oznacza płynność, technika jego wykonania zależy od instrumentu:
Fortepian i instrumenty klawiszowe – legato uzyskuje się dzięki odpowiedniemu prowadzeniu palców, które przekazują dźwięk jeden drugiemu, bez wyraźnego oderwania.
Skrzypce i instrumenty smyczkowe – dźwięki grane są na jednym smyczku, co pozwala na ich naturalne połączenie w frazie.
Instrumenty dęte – legato wymaga kontrolowanego oddechu; muzycy płynnie przechodzą między dźwiękami, bez akcentowania ataku.
Gitara – legato oznacza tutaj technikę grania, w której dźwięki wydobywa się wyłącznie palcami lewej ręki:
- hammer-on – opuszczenie palca na próg w sposób, który wywołuje dźwięk,
- pull-off – szarpnięcie struny przy podnoszeniu palca.
W ten sposób możliwe jest zagranie całych fraz praktycznie bez udziału prawej ręki – poza pierwszym dźwiękiem i okazjonalnym akcentowaniem.
