Transpozycja to przeniesienie utworu muzycznego lub jego części o ustalony interwał w górę lub w dół, co w praktyce oznacza zmianę tonacji. Dzięki temu zachowane zostają relacje między dźwiękami, a melodia i harmonia brzmią tak samo, lecz zaczynają się od innej wysokości.
Najczęściej stosuje się ją w dwóch celach:
- dostosowanie utworu do możliwości wykonawczych – np. obniżenie tonacji, aby partia wokalna była wygodniejsza do zaśpiewania,
- przystosowanie utworu do innego instrumentu – szczególnie wtedy, gdy kompozycja była pierwotnie przeznaczona na instrument o innej skali czy stroju.
Transpozycja jest także nieodzowna w przypadku instrumentów transponujących (takich jak klarnet B, róg F czy saksofony), które w zapisie nutowym mają inną wysokość dźwięków niż ta, która faktycznie brzmi.
